مفهوم القداسة من منظور الكتاب المقدس

Wprowadzenie do artykułu

Niniejszy artykuł podejmuje temat Jezusa Chrystusa jako Sędziego i Króla królów w teologii chrześcijańskiej, poprzez pogłębioną teologiczną lekturę Ewangelii Jana. Sąd zostaje tu powiązany ze światłem, duchowe oświecenie ze zbawieniem, a prawda Boża z odsłonięciem człowieka przed samym sobą. Sąd w chrześcijaństwie nie jest jedynie aktem prawnym potępienia, lecz wydarzeniem egzystencjalnym, które ujawnia postawę człowieka wobec Bożego światła, gdy zostaje mu ono objawione.

Wprowadzenie teologiczne

Ewangelia ogłasza, że Jezus Chrystus nie jest jedynie Zbawicielem, który przyszedł, aby służyć i zbawić człowieka, lecz także królewskim Sędzią. Król bowiem – według biblijno-teologicznego rozumienia – posiada wyłączne prawo do sądzenia. Sąd nie jest wyrazem surowości, lecz manifestacją Bożej suwerenności, królewskiej władzy oraz Boskiego prawa do porządkowania stworzenia zgodnie z wolą Elohima.

W Ewangelii Jana uzdrowienie człowieka niewidomego od urodzenia nie jest przedstawione jedynie jako cud fizyczny, lecz jako głębokie objawienie teologiczne. Gdy Pan Jezus objawia się temu człowiekowi, wypowiada następujące słowa:

„Przyszedłem na ten świat, aby dokonać sądu: aby niewidomi widzieli, a widzący stali się niewidomi.” (J 9,39)

To stwierdzenie nie zaprzecza orędziu zbawienia, lecz je dopełnia. Chrystus przyszedł nie tylko, aby służyć i zbawić, lecz także, aby objawić Królestwo Boże. A Królestwo z samej swej natury obejmuje sąd, ponieważ król nie panuje, jeśli nie sądzi, i nie sądzi inaczej jak według prawdy.

Po pierwsze: Autorytet Chrystusa jako Króla i Sędziego

Autorytet Chrystusa w sądzie wypływa z Jego tożsamości jako Króla królów i Pana panów. Król – w rozumieniu biblijnym – nie jest powołany jedynie do służby, lecz do panowania, ustanawiania sprawiedliwości, objawiania prawdy i rozdzielania światła od ciemności.

Dlatego uzdrowienie niewidomego od urodzenia nie jest jedynie aktem miłosierdzia, lecz suwerennym objawieniem władzy Chrystusa nad stworzeniem, nad człowiekiem oraz nad samym duchowym widzeniem.

Po drugie: Sąd jako objawienie, a nie tylko potępienie

Sąd, który Chrystus ogłasza w tym tekście, nie jest wyłącznie sądem prawnym, lecz sądem objawienia: ujawnieniem tego, kto jest w świetle, a kto w ciemności; kto naprawdę widzi, a kto jedynie sądzi, że widzi.

Człowiek niewidomy fizycznie był również niewidomy duchowo, lecz gdy spotkał Chrystusa, odzyskał wzrok zarówno ciała, jak i ducha. Faryzeusze natomiast, chlubiący się znajomością Prawa i duchowym oświeceniem, zostali ujawnieni jako głęboko ślepi. Zobaczyli cud, lecz nie dostrzegli Tego, który go dokonał.

Po trzecie: Paradoks teologiczny w Bożym sądzie

Tutaj ujawnia się głęboki paradoks teologiczny: Ten, który nigdy nie widział, został uznany za zdolnego widzieć wszystko. Ci natomiast, którzy twierdzili, że widzą wszystko, zostali dotknięci ślepotą.

Boży sąd nie opiera się na posiadaniu wiedzy religijnej, lecz na otwartości serca na prawdę. Nie jest budowany na roszczeniu do widzenia, lecz na uznaniu potrzeby światła. W ten sposób Chrystus objawia się jako Sędzia – nie dlatego, że jest surowy, lecz dlatego, że jest Prawdą wcieloną, która odsłania wszystko takim, jakie jest.

1. Odwrócenie miar: od „nicości” do „pełni”

W Bożej logice potrzeba jest jedyną kwalifikacją do otrzymania. Uzdrowiony niewidomy (J 9) nie posiadał niczego – ani wzroku fizycznego, ani pozycji religijnej.

Głębia teologiczna

Gdy Chrystus orzekł, że ma on „widzieć wszystko”, nie chodziło jedynie o widzenie zmysłowe, lecz o oświecenie (Enlightenment). Ten, kto uznaje swoją ślepotę, czyni miejsce dla działania Bożej łaski.

Tak było również z uczniami w drodze do Emaus: mimo długiej drogi i rozmowy z Nim nie rozumieli niczego, aż otworzyły się ich umysły i rozpoznali Go.

Sąd stał się tu darem łaski, który przemienił się w teologiczną wizję. Ten, który był niewidomy, zobaczył to, czego faryzeusze nie byli w stanie zobaczyć: ujrzał Boga, który stał się człowiekiem.

2. Pułapka samowystarczalności

Ci, którzy twierdzili, że widzą (faryzeusze i uczeni w Piśmie), wpadli w grzech duchowej i intelektualnej samowystarczalności.

Głębia teologiczna

Roszczenie do widzenia jest szczytem duchowej ślepoty, ponieważ zamyka serce na światło z zewnątrz. Zamknęli się we własnym „świetle” – tradycjach i interpretacjach – a to światło przemieniło się w ciemność.

Sąd nie jest tu tyle karą, co nieuchronną konsekwencją: kto świadomie zamyka oczy na słońce, stopniowo traci zdolność widzenia.

3. Kryterium sądu: otwartość serca, a nie posiadanie wiedzy

W tym miejscu przechodzimy od teologii tekstów do teologii bytu. Prawo może przekazać intelektualną wiedzę o Bogu, lecz nie daje życia. Paradoksalnie ci, którzy znali Prawo, użyli go jako zasłony, która uniemożliwiła im zobaczenie Dawcy Prawa.

Otwartość serca

Jest to stan ontologicznej pokory, w którym człowiek uznaje, że jego światło nie pochodzi z niego samego, lecz ze Słowa (Logos).

4. Chrystus jako „Sędzia” – zwierciadło prawdy

Może pojawić się pytanie: Dlaczego Chrystus jest nazywany Sędzią, skoro mówi: „Nie przyszedłem, aby sądzić świat”?

Głębia teologiczna

Chrystus sam w sobie jest sądem istotowym. Jego obecność jest wyrokiem. Podobnie jak świeca w ciemnym pomieszczeniu: nie karze ciemności, lecz ujawnia brud, który się w niej ukrywa.

Jest On Prawdą wcieloną, która stawia każdego człowieka wobec jego nagiej rzeczywistości. Sąd w chrześcijaństwie polega na tym, że człowiek wybiera pozostanie w ciemności, uciekając przed konfrontacją ze światłem, które obnaża fałsz jego roszczeń.

5. Uznanie potrzeby światła jako akt zbawczy

Paradoks teologiczny dopełnia się tutaj: Uznanie własnej ślepoty jest początkiem widzenia.

W teologii ascetycznej mówi się: „Widzenie własnych grzechów jest większe niż widzenie aniołów”.

Gdy niewidomy uznał swoją bezradność, stał się gotowy na przyjęcie Światła świata. Ci natomiast, którzy fałszywie uważali się za „widzących”, utracili zdolność do nawrócenia, ponieważ uważali się za doskonałych.

Boży sąd jest procesem egzystencjalnego rozróżnienia: Chrystus jest magnesem, który przyciąga serca otwarte (nawet jeśli są ślepe) i odpycha serca pyszne (nawet jeśli są uczone).

Sąd w świetle światła i ciemności

Jezus mówi:

„Ja jestem światłością świata. Kto idzie za Mną, nie będzie chodził w ciemności, lecz będzie miał światło życia.” (J 8,12)

Tak więc sąd staje się postawą egzystencjalną wobec światła.

„A sąd polega na tym, że światło przyszło na świat, lecz ludzie bardziej umiłowali ciemność aniżeli światło, bo ich uczynki były złe.” (J 3,19)

Sąd nie polega na braku światła, lecz na tym, że światło jest obecne i zostaje odrzucone.

Zakończenie

Cała chwała należy wyłącznie do Jezusa Chrystusa,

Króla królów i Pana panów,

Tego samego wczoraj, dziś i na wieki.