ئینجیل ڕای دەگەیەنێت کە یەشوای مەسیح تەنیا ئەو ڕزگارکەرە نییە کە بۆ خزمەتکردن و ڕزگارکردنی مرۆڤ هاتووە، بەڵکو ئەو پاشای دادوەریشە؛ چونکە پاشا — بەپێی لاهووتی کتێبی پیرۆز تەنیا ئەو مافی حوکمدان و دادوەریی هەیە. دادوەری لێرەدا کردەوەیەکی توندوتیژانە نییە، بەڵکو دەربڕینێکە بۆ سەروەری و پاشایەتی و مافی خودایی لە ڕێکخستنەوەی مەخلوقات بەپێی ویستی "ئیلۆهیم".
لە ئینجیلی یۆحەننادا، نووسەر ڕووداوی چاککردنەوەی پیاوێکی نابینا لە دایکبووەوە وەک ڕاگەیاندنێکی لاهووتی قووڵ نیشان دەدات، نەک تەنیا وەک پەرجۆیەکی جەستەیی. کاتێک مەسیح خۆی بۆ پیاوەکە ئاشکرا دەکات، ئەم وشانە ڕادەگەیەنێت:
من بۆ دادوەری هاتمە ئەم جیهانە، تا ئەوانەی نابینن ببینن و ئەوانەی وا دەزانن دەبینن، نابینا بن. (یۆحەننا ٩: ٣٩)
ئەم ڕاگەیاندنە دژایەتی پەیامی ڕزگاری ناکات، بەڵکو تەواوی دەکات. مەسیح تەنیا بۆ خزمەت نەهاتووە، بەڵکو بۆ ڕاگەیاندنی پاشایەتی هاتووە، پاشایەتیش بە سروشتی خۆی حوکمدانی تێدایە؛ چونکە پاشا نابێتە پاشا مەگەر حوکم بکات، حوکمیش ناکات مەگەر بەپێی حەق و ڕاستی.
یەکەم: دەسەڵاتی مەسیح وەک پاشا و دادوەر
دەسەڵاتی مەسیح لە دادوەریدا لەوەوە سەرچاوە دەگرێت کە ئەو "پاشای پاشایان و خودای خودای خوداوەدەکانە". پاشا لە چەمکی کتێبی پیرۆزدا تەنیا بۆ خزمەتکار هەڵنابژێردرێت، بەڵکو بۆ ئەوەی حاکم بێت، دادپەروەری بچەسپێنێت و جیاکاری لە نێوان ڕووناکی و تاریکیدا بکات.
دووەم: دادوەری وەک "ئاشکراکردن" نەک تەنیا سزادان
دادوەری لێرەدا وەک پڕۆسەی دەرخستنی ڕاستییەکانە: کێ لە ڕووناکیدایە و کێ لە تاریکیدا؟ پیاوە نابیناکە کاتێک لەگەڵ مەسیحدا کۆبووەوە، هەم لە جەستە و هەم لە ڕۆحدا بینای بۆ گەڕایەوە. بەڵام فەریسییەکان کە شانازییان بە زانیارییەکانیان دەکرد، دەرکەوت کە لە ناو تاریکییەکی قووڵدان؛ چونکە پەرجۆکەیان بینی بەڵام "خاوەنی پەرجۆکە"یان نەبینی.
سێیەم: دژواتە (المفارقة) لاهووتییەکە لە حوکمی خوداییدا
لێرەدا دژواتەیەکی قووڵ دەردەکەوێت:
ئەوەی هەرگیز هیچی نەبینیبوو، مەسیح حوکمی بۆ دا کە هەموو شتێک ببینێت.
ئەوانەی وایان دەزانی هەموو شتێک دەبینن، حوکمی ئەوەیان بەسەردا درا کە نابینا بن.
دادوەری خودایی لەسەر زانیارییەکانی شەریعەت ناوەستێت، بەڵکو لەسەر کرانەوەی دڵ بۆ ڕاستی دەوەستێت. مەسیح دادوەرە، چونکە ئەو "حەقێکی بەرجەستەبووە" کە هەموو شتێک وەک خۆی ئاشکرا دەکات.
خاڵە لاهووتییە قووڵەکان:
هەڵگەڕانەوەی پێوەرەکان: لە "نەبوون"ەوە بۆ "پڕبوون"
لە لۆژیکی خوداییدا، "هەستکردن بە پێویستی" تەنیا مەرجە بۆ بەدەستهێنانی نیعمەت. دانپێدانان بە نابینایی خۆت، شوێن بۆ نیعمەتی خودایی دەکاتەوە تا کارت تێدا بکات. وەک چۆن لەگەڵ هەردوو قوتابییەکەی "عمواس" ڕوویدا؛ دوای ئەوەی مێشکیان کرایەوە، لە وشەکە تێگەیشتن و ناسییانەوە.
کەوتنە ناو تەڵەی "خۆبەسەندەزانین"
بانگەشەکردنی بینین، لوتکەی نابینایی ڕۆحییە؛ چونکە دەرگا لەسەر ڕووناکی دەرەکی دادەخات.
پێوەری دادوەری: "کرانەوەی دڵ" نەک تەنیا "زانیاری"
شەریعەت ڕەنگە زانیاری عەقڵیمان پێ بدات، بەڵام "ژیان"مان پێ نابەخشێت. کرانەوەی دڵ بریتییە لە ملکەچییەکی بوونی (Ontological Humility).
مەسیحی دادوەر وەک "ئاوێنەی حەق"
بوونی مەسیح خۆی لە خۆیدا دادوەرییە. وەک چۆن مۆمێک لە ژوورێکی تاریکدا دانێیت؛ ئەو سزای تاریکی نادات، بەڵکو پیسییەکانی ناو تاریکییەکە "ئاشکرا" دەکات.
دانپێدانان بە پێویستی بۆ ڕووناکی، وەک کردەوەیەکی ڕزگاریخوازی
لە لاهووتی مەسیحیدا "بینینی گوناهەکانی خۆت گەورەترە لە بینینی فریشتەکان".
لە کۆتاییدا دەڵێین:
"هەموو شکۆ و مەزنەیەک تەنیا بۆ یەشوای مەسیحە، پاشای پاشایان و خودای خوداوەندەکان، کە ئەو وەک خۆیەتی؛ دوێنێ و ئەمڕۆ و هەتا هەتایە."
